Zelf een matrijs (mal) maken voor papier maché

Wat heb je nodig: houten plankje, deegroller, boetseerklei, spatel, gips, water, emmer, vaseline, papier, pulp, vernis.

Matrijzen en mallen bieden de mogelijkheid een ontwerp meerdere malen te maken. Een matrijs is in feite het negatief van de vorm die je wilt gaan maken. Met behulp van boetseerklei kan de originele vorm gemaakt worden. Vervolgens wordt van het model met gips een afgietsel gemaakt. Het werken met gips vergt wat geëxperimenteer, maar is erg leuk om te doen. Zie bijv. hieronder het Silly paper ijsberen wandobject.

papier mache ijsberen gemaakt met een matrijs
IJsberen familie gemaakt met matrijs en papier maché pulp
Stap 1 een vorm van klei maken

kikkerklei1Maak een vorm van klei. Werk op een houten plankje dat aan alle kanten ruim 20 cm groter is dan je object. Het kan handig zijn met een deegroller een lap klei te rollen en van daaruit het object op te bouwen. Gebruik spatels en je handen om het object te vormen. Voor de 3D-wandobjecten heb ik eerst een ontwerp op papier gemaakt, maar je kunt natuurlijk ook direkt uit de vrije hand werken.

Stap 2 een wal maken rondom de vorm

kikkerklei2Maak een stevige wal van klei rondom je object. Zorg dat de klei goed gehecht is aan het houten plankje anders heb je kans dat het gips straks uit de matrijs loopt. Smeer vervolgens zowel het object als de wal rondom het object ruim in met vaseline. Dit zorgt ervoor dat als het gips hard is, de klei makkelijk te verwijderen is.

Stap 3 gips maken en gieten

kikkerklei3Bereid het gips in een emmer zoals aangegeven op de verpakking. De juiste verhouding van gips en water vinden, is ook een kwestie van uitproberen. De ervaring leert. Giet het gips, als het even gestaan heeft en wat dikker is geworden, voorzichtig in de mal. Probeer luchtbellen zoveel mogelijk te voorkomen. De vorm van klei dient geheel bedekt te zijn met gips. Je kunt het gips vervolgens het beste 2-3 dagen laten drogen zodat het goed uithard. Als het gips droog is, voelt het koud aan.

Stap 4 de klei verwijderen uit de matrijs

kikkerklei4Verwijder na het drogen de wal. Draai de matrijs om verwijder de vorm van klei. Laat de matrijs nog een dag goed drogen en breng ter bescherming van de matrijs een laagje vernis aan. De matrijs is nu klaar voor gebruik!

Stap 5 papier maché of pulp aanbrengen in de matrijs

kikkerklei5Breng voordat je de vorm gaat vullen met laagjes papier of pulp een laagje vaseline aan. Je kunt ook vershoudfolie gebruiken. Breng vervolgens het papier maché of de pulp aan en laat goed drogen. Papierpulp heeft de neiging te krimpen en wat krom te trekken. Houd daarom het droogproces in de gaten en zet eventueel iets zwaars op de matrijs. Vaak zul je als je de vorm uit de matrijs verwijdert, de vorm nog iets bij moeten werken door wat oneffenheden te verwijderen of juist te repareren mbv wat papier maché of pulp.

kikker van papier maché
Kikker gemaakt met een matrijs en papier maché pulp